چالش بیگ دیتا در بانکداری اسلامی

چهارشنبه ۰۱ آذر ۱۳۹۶ 0 نظر 73 بازدید

 چالش بیگ دیتا در بانک‌داری اسلامی

امروز با چالش اطلاعاتی در بانک‌ها روبرو هستیم.وقتی هیئت‌مدیره شفافیت مالی نداشته باشد لزوماً تصمیمات درستی در این زمینه گرفته نمی‌شود و مسائلی در حوزه بانکی پیش می‌آید که امروز خیلی از آن‌ها را می‌شنویم/ چارچوب بانکداری اسلامی ما بسیار گسترده‌تر از این میزان است که فقط محدود به این موضوع شود که ما ربا می‌کنیم و یا این کار را نمی‌کنیم و حوزه‌های گسترده‌تری مثل خدمت، عدالت و شفافیت را در برمی‌گیرد.

فرزاد خندان، مدیرعامل داده پردازی سیمیاگران،بر لزوم توجه به سه مفهوم خدمت،شفافیت و عدالت در حوزه بانکداری اسلامی تاکید کرد و  در رابطه با اهمیت این مفاهیم در این حوزه بیان کرد: موضوع شفافیت اولین چیزی است که در بانکداری اسلامی می‌توانیم به دنبال آن بگردیم. روند عملکرد ما باید به گونه‌ای باشد که بانکداری اسلامی و بانک اسلامی را کنار هم ببینیم،نمی‌توانیم بگوییم که بانکداری اسلامی داریم اما بانکمان اسلامی نیست.همه این‌ها بدون اقتصاد اسلامی معنا پیدا نمی‌کند و باز جامعه اسلامی و .. هم به همین صورت است.

وی در ادامه با اشاره به مفهوم عدالت آن را در راستای قانون بانکداری بدون ربا دانست و گفت: در این حوزه ما از یک‌طرف کلمه شفافیت و از طرف دیگر عدالت را داریم، چراکه اگر همه‌چیز شفاف باشد اما همه ناراضی باشند این روند طبیعتاً وضعیت خوبی نخواهد بود.

مفهوم«خدمت» موضوع دیگری بود که مدیرعامل داده پردازی سیمیاگران در ارتباط با تعریف بانکداری اسلامی به آن اشاره کرد و گفت: اگر ما به‌صورت هم‌زمان هم بحث عدالت را داشته باشیم و هم بحث شفافیت را داشته باشیم اما هیچ خدمتی ارائه ندهیم طبیعتاً مسیر درستی را طی نخواهیم کرد. پس ما می‌توانیم در داخل این مثلث راجع به بانکداری اسلامی و بحث بیگ دیتاها فکر کنیم.

خندان در ارتباط با بخش «شفافیت» بیان کرد که این حوزه  خودش به‌تنهایی می‌تواند چهار وجه داشته باشد، در این بخش شفافیت برای «سهامداران» مطرح می‌شود، بالاخره این بانک یک سری صاحبان را دارد که در بانک سرمایه‌گذاری کرده‌اند و حداقل آن‌ها باید شفاف باشد که در بانک چه اتفاقاتی قرار است بیافتد. دوم برای «مشتریان» و کسانی است که در این بانک سپرده‌گذاری کرده‌اند و قصد سرمایه‌گذاری هم دارند، مورد سوم برای «شرکای تجاری» یک بانک است که قرار بوده است که بانک به آن‌ها سود برساند و یا آن‌ها به بانک سود برسانند و از این سه تا بگذریم بحث «حاکمیت» مطرح می‌شود، چراکه بانک تحت یک حاکمیتی و یک رگلاتوری خاصی فعالیت می‌کند.

وی ذینفعان اصلی شفافیت را این چهار گروه دانست و گفت: در بخش عدالت بانک به‌عنوان یک‌نهاد تعریف‌شده است تا بخشی از خدمات را در جامعه پیاده‌سازی کند، به‌عنوان‌مثال اتصال سرمایه به کارآفرین به‌عنوان یکی از وظایفی است که در بخش عدالت بایستی اتفاق بیفتد.

مدیرعامل داده پردازی سیمیاگران، اتصال پول به افراد محتاج پول بر مبنای عدالت را از مسائلی برشمرد که در رابطه با بانکداری نیاز است به آن‌ها توجه شود و در این رابطه گفت: این موضوع در بخش کوچک‌تر شامل کارکنان بانک است و جامعه بانکی را هم شامل می‌شود و کارکنان بانک هم باید احساس کنند که در یک جامعه اسلامی زندگی می‌کنند و با عدالت با آن‌ها رفتار می‌شود،اثربخشی میزان کارکرد و کارکنان،تمیز دادن کارمندان به اینکه خوب کار می‌کنند و یا نه و اینکه تخلف می‌کنند و یا اینکه کار خود را به‌درستی انجام می‌دهند. بنابراین تمام این حوزه‌ها به وجود عدالت در داخل سازمان کمک می‌کند.                                                                                                      

وی در این رابطه اینطور ادامه داد: درنهایت خدمت برای مشتری است و مشتری از سازمان بانکی خدمت می‌خواهد. بنابراین می‌توان گفت که چارچوب بانکداری اسلامی ما بسیار گسترده‌تر از این میزان است که فقط محدود به این موضوع شود که ما ربا می‌کنیم و یا این کار را نمی‌کنیم و حوزه‌های گسترده‌تری را در برمی‌گیرد. اگر ما توانستیم که در چارچوب این مثلث اصول را رعایت کنیم آن‌وقت می‌توانیم بانکداری اسلامی راداریم.

خندان این دو مولفه را لازم و ملزوم همدیگر دانست  و گفت: اگر بخواهیم از بانکداری اسلامی صحبت کنیم، این دو بخش حتماً باید آورده شود و در هرکدام از این‌ها می‌توانیم راجع به بیگ دیتاها صحبت کنیم در اصل بیگ دیتاها در هر دو بخش کارکردهای ملموس و مشخصی دارد که در بحث‌های بعدی به ارائه آن‌ها می‌پردازیم.

وی در ارتباط با تاثیر شفافیت بر کاهش میزان ریسک بیان کرد: شفافیت بایستی اولین جایی باشد که نیاز است ما موردتوجه قرار دهیم و به عنوان یکی از بزرگ‌ترین حلقه‌های مفقوده در بانکداری اسلامی در کشور ما در این حوزه است به‌عنوان‌مثال خیلی از بانک‌های ما خیلی اطلاعات کافی حتی از درون خود ندارند.  حتی آمار مربوط به ساده‌ترین هزینه‌های بانکی را هم نداریم.

این کارشناس حوزه بانکی در این رابطه اذعان کرد: به همین خاطر ما امروز با چالش اطلاعاتی در بانک‌ها روبرو هستیم. به‌این‌ترتیب وقتی هیئت‌مدیره شفافیت مالی نداشته باشد به همین خاطر لزوماً تصمیمات درستی در این زمینه گرفته نمی‌شود و مسائلی پیش می‌آید که امروز خیلی از آن‌ها را می‌شنویم به این ترتیب که به‌عنوان‌مثال برخی معتقدند که بانک‌های امروز اکثراً ورشکسته هستند این در حالی است که من خودم به‌شخصه با این صحبت موافق نیستم و این‌ها همه نشان‌دهنده عدم شفافیت است نه می‌دانیم وضعیت به چه صورت است و نه می‌دانیم که به کدام سمت در حال حرکت هستیم. این‌ها همه مسائل بسیار مهمی است امروزه مدیریت بانک با ریسک بالایی همراه است.

خندان در ارتباط با الزام بیگ دیتا در شرایط کنونی به دلیل حجم زیاد اطلاعات ابراز داشت:بهینه یک امر نسبی در این زمینه است و یا بهتر از دیروز است و اگر ما به این موضوع اعتقاد داشته باشیم، استفاده از بیگ دیتاها حتماً ضروری خواهد بود. چون ما بدون اطلاعات نمی‌توانیم این کار را انجام دهیم و دیگر در محیط علمی جواب نمی‌دهد برای اینکه تغییرات محیطی خیلی سریع‌تر از آن چیزی که ما انتظار داریم اتفاق می‌افتد و ما فکر کنیم می‌توانیم با یک دید از راه دور تصمیمات خوبی را بگیریم در حالی که ما برای اینکه در رأس سازمان تصمیمات درست بگیریم نیازمند اطلاع از وضعیت پایین سازمان هستیم. و بدون بیگ دیتا این اتفاق نخواهد افتاد.

وی در  زمینه بحث بازدهی از منظر بیگ دیتا و بانکداری اسلامی اینطور بیان کرد:  من متخصص امور مالی نیستم اما اگر بخواهم به گونه دیگری و به‌صورت کلان نگاه کنم باید بگویم که در اقتصاد اسلامی اصلی داریم که محل مناقشه در بحث بانکداری اسلامی است و آن‌هم این موضوع است که هیچ قرارداد مالی ثابتی نباید وجود داشته باشد به این معنا که قرارداد من و شما بر مبنای همان سود و زیانی که شما خواهید برد بایستی بسته شود. در قضیه اقتصاد بانکداری اسلامی نکته مهم این است که ما نمی‌توانیم نرخ بهره را ثابت در نظر بگیریم و این همان تفاوت نظام مالی بانکی ما با آن چیزی است که در غرب دنبال ان می‌گردیم.

 مدیرعامل داده پردازی سیمیاگران در زمینه وضعیت بیگ دیتا در داخل و خارج از کشور گفت: این موضوع در غرب حل‌شده است و ما در این منطقه بحثی به نام قراردادهای با نرخ بهره متفاوت داریم و برای این کار ما به بیگ دیتاها نیاز داریم. یعنی زمانی که شما می‌خواهید با یک نفر بر مبنای سود و زیان واقعی بیزنس کنید، دربند حجم عظیمی از دیتا به‌عنوان یک موسسه مالی هستید درعین‌حال اگر فقط اشخاص باشد این موضوع مهم نیست اما اگر فقط موسسه مالی روی کار بیاید باید جوری رفتار کند که ضرر نکند. برای این کار نیازمند این است که به‌طور دقیق و کنترل‌شده تغییرات محیطی که روی این کسب‌وکار خاص تأثیر می‌گذارد را رصد کند و حتی تغییرات آینده را هم پیش‌بینی کند و بدون بیگ دیتا این اتفاق هرگز نمی‌افتد.

وی حوزه مرتبط با بیگ دیتا را شامل تمام اطلاعاتی دانست که بانک می‌تواند در اختیار بگیرد و گفت: آنچه بیرون بانک وجود دارد را هم باید بتوانیم مدنظر قرار دهیم تا بتوانیم این نوسانات را پیش‌بینی کنیم و بتونیم به یک نقطه برسیم  که با بازدهی منافع برای ذینفعمان خود سازمان را هم به‌گونه‌ای سرپا نگه‌داریم. این‌ها چالش‌های اصلی هر سازمانی در امروز است. اگر ما بخواهیم که بانکداری اسلامی را پیاده کنیم نیازمند چنین مکانیسم‌هایی هستیم که بیگ دیتاها خود را نشان دهد.                                                                                                                            

خندان در زمینه نقش بیگ دیتا در بانکداری اسلامی با ذکر مثالی خاطر نشان کرد: به‌عنوان‌مثال می توانیم به بازدهی سرمایه در بانک اشاره کنیم به‌این‌ترتیب که در این حوزه سهام فروختیم در بورس شرکت کردیم و ما مجبوریم از بیگ دیتا استفاده کنیم قبلاً می‌گفتند که یک کسب‌وکار سودآور است و اگر ادامه پیدا کند شاید تا بیست سال سود داشته باشه اما الآن کسب‌وکاری نداریم که بتوانیم بگوییم تا 20 سال سودآور است و حتی شاید تا پنج سال هم نتوان پیش‌بینی کرد.

وی اینطور ادامه داد: باید هرلحظه پایش کنیم و اگر بخواهیم تیکه اسلامی‌اش را رعایت کنیم نه‌تنها به سهامداران متعهد هستیم بلکه به خداوند هم متعهد هستیم یعنی این بخش اسلامی باید ما را به موضوعاتی متعهد کند و این بخش اسلامی باید ما را به یک‌طرف دیگر هم وصل کند وگرنه با یک نظام اسلامی هیچ فرقی نداریم. برای همین اگر در یک نظام اسلامی تعهد به‌نظام اسلامی سهمش یک باشد در نظام اسلامی باید ده صد و حتی هزار باشد و باید خود را متعهد به تصمیمات مهم‌تری کنیم که کمترین حق سرمایه‌گذار را هم نادیده نگیرد و در واقع باید بیشتر ازآنچه می‌توانیم را انجام دهیم.

خندان در ارتباط با تاثیر آینده‌پژوهی برتوسعه بانکداری اسلامی افزود:  چه به‌عنوان یک بانک خصوصی و چه به‌عنوان یک بانک دولتی که مسئولیت در برابر تمام مردم دارد ما باید یک اصل را رعایت کنیم و آن این است که برای مقابله با شوک‌هایی که در آینده ایجاد شود، آمادگی کامل به‌منظور مواجه‌شدن را داشته باشیم و نسبت به آینده معرفت پیدا کنیم و بهترین راه در این زمینه این است که خودتان آینده را بسازید و بهترین راه ساختن آینده هم این است که شناخت خوبی از آینده داشته باشید و معرفت لازم را در این زمینه به دست آورید که به این حوزه پارادوکس آینده‌پژوهی می‌گویند.

وی یکی از ارکان آینده‌پژوهی را رصد موضوع دانست و گفت: ما بدون اطلاع از دیروز و امروز نمی‌توانیم فردا را پیش‌بینی کنیم و بیگ دیتا هم نظرش این است که محیط و مشتری و کسب‌وکار و ارزش کاری را که انجام می‌دهید به‌طور کامل بشناسید. از این طریق می‌توانید که تخمین‌ها و پیش‌بینی‌های دقیق‌تری نسبت به آینده بدهید البته باید به این نکته دقت کنیم که این تخمین‌هایی که بیگ دیتا در اختیار می‌گذارند از جنس آینده‌پژوهی نیستند چراکه آینده‌پژوهی تخمین‌هایی برای 50 سال آینده را در اختیار شما می‌گذارد. آن‌هم به این قائل است که برای شناختن چنین تخمینی نیازمند تخمین و شناخت محیطی هستیم که سیگنال‌هایی که اختلال ایجاد می‌کنند را به‌خوبی بشناسیم.

خندان در نهایت در ارتباط با بیگ دیتا و  بانکداری اسلامی ابراز داشت: بایستی اقرار کرد که امروزه بانکداری بدون بیگ دیتا نمی‌شود و نمی‌توانیم انتظار داشته باشیم که بانکداری اسلامی هم بدون بیگ دیتا به جلو حرکت کند. هر چند در این زمینه ساختار سازمان باید استفاده از بیگ دیتا را بخواهد و تغییرات سازمانی که اتفاق می‌افتد این خواستن را به یک الزام تبدیل کرده است. حال ممکن است سازمانی نخواهد بیگ دیتا را موردتوجه قرار دهد بخش دیگر این است که ظرف پنج سال آینده حتماً این اتفاق می‌افتد در غیر این صورت اصلا نخواهد بود.

وی در پایان نقش بیگ دیتا در سازمان را اینطور بیان کرد: این موضوع که سازمان چطور از بیگ دیتا استفاده کند، بنیادش به سازمانی برمی گردد که می خواهد به سمت بیگ دیتا برود و نیازمند استقرار یک زنجیره ارزش است که در سازمان پیاده شود و حلقه‌های زنجیره بهم متصل شوند. شناسایی، سازماندهی، پردازش، سازمانی تحلیل و مستقرسازی این حلقه‌ها را شامل می‌شود. سازمان‌ها باید بپذیرند که بیگ دیتا یک تلاش کوتاه مدت نیست بلکه یک تلاش بلندمدت است و نیازمند تغییر در سطوح مختلف حتی فرهنگی، توانمندسازی و تکنیکی و ابعاد است. در هر یک از این بخش ها می توان غرق شد، می شود به اندازهای سخت افزار و بیگ‌دیتا خرید ولی به هیچ جا نرسید. ما باید این را بپذیرم که استقرار زنجیره ارزش در هر سازمانی مهم و لازم است تا به مرور زمان به نتایج سریع، میانی بلند مدت خود به ترتیب برسیم.

منبع: بانکداری الکترونیک

نام
ایمیل
متن نظر
عبارت داخل تصویر