بازنگری در نظام پرداخت کارمزد

جمعه ۲۸ مهر ۱۳۹۶ 0 نظر 148 بازدید

بازنگری در نظام پرداخت کارمزد 

 

هفته گذشته ششمين همایش بانکداری الکترونیک و نظام‌های پرداخت همچون سال‌های پيشين در روزهای سرد زمستان در حالي برگزار شد كه حضور پرشور فعالان عرصه صنعت بانك و پرداخت كشور در آن نشان از اهمیت موضوع بانکداری الکترونیکی و مباحث وابسته به آن داشت. اين همايش با سخنراني وزير اقتصاد، وزير ارتباطات، دبيركل بانك مركزي و رییس پژوهشکده پولی و بانکی آغاز به كار كرد و در دو روز برپايي، فعالان حوزه‌هاي بانكي با مغتنم شمردن اين فرصت به ارايه آخرين دستاوردها و برنامه‌هاي پيش‌روي خود به هم‌صنفان‌شان پرداختند.
در اين همايش اخباري نيز در حوزه‌هاي مختلف از جمله احتمال حذف پرداخت كارمزد توسط بانك‌ها به pspها، چالش‌هاي پيش‌روي فين‌تك‌ها و رفتارهاي ضد رقابتي در صنعت پرداخت از سوي مديران دولتي به اشكال مختلف در ميزگردهاي برپا شده به گوش رسيد كه مهم‌ترين بخش‌هاي آن را در گزارش زیر مي‌خوانيد.

 

بانك مركزي در ورود به دريافت كارمزد گول خورد

مدیر اداره نظام‌های پرداخت بانک مرکزی در ششمين همايش بانكداري الكترونيكي از پرداخت یارانه ۱۵۰۰ میلیارد تومانی بانک‌ها به شرکت‌های پرداخت خبر داد و گفت: اگر یارانه بانک‌ها نباشد امکان فعالیت شرکت‌های پرداخت وجود ندارد. داوود محمدبیگی در پنل تخصصی روند رقابتی در صنعت پرداخت با اشاره به اينكه صنعت پرداخت بايد فكري جدي براي خود كند، گفت:

 

ما در بانك مركزي يك بار گول خورديم و به حوزه دريافت كارمزد از پذيرندگان ورود كرديم و در اينجا تاكيد مي‌كنم كه شركت‌هاي پرداخت الكترونيكی بدانند كه بانك مركزي ديگر در اين دام نخواهد افتاد.

 

وي بيان كرد: ما به شركت‌هاي psp چراغ سبز نشان مي‌دهيم كه مي‌توانند براي دريافت كارمزد اقدام كنند، همان‌طور كه به بانك‌ها براي دريافت كارمزد از برخي خدمات همچون فعال‌سازي پيامك بانكي اين مجوز را داديم و آنها نيز اقدام به دريافت كارمزد كردند و هيچ اتفاقي هم نيفتاد. وي با اظهار شگفتي از اينكه شركت‌هاي psp براي دريافت كارمزد از پذيرندگان اقدام نمي‌كنند، گفت: اكنون كار به جايي رسيده كه اين شركت‌ها حتي حاضر به پرداخت درآمد به پذيرندگان هستند و از هر راهي براي افزايش تعداد تراكنش كه به ايجاد درآمد براي آنها منجر مي‌شود، دريغ نمي‌كنند.

محمدبیگی گفت: در بانك مركزي برنامه جدي براي بازنگري در نظام پرداخت كارمزد در حال تدوين است و حمايت‌هايي كه در گذشته براي شكل‌گيري نظام‌ پرداخت در كشور انجام شده براي هميشه پايدار نيست و امكان دارد به زودي شكل نظام پرداخت تغيير كند. وي با اشاره به اينكه در حال حاضر كسب و كارهاي استارت‌آپی بدون اينكه هيچ حمايتي از بانك مركزي و نهادهاي حاكميتي داشته باشند، در حال دريافت كارمزد از پذيرندگان هستند، افزود: اين در حالي است كه شركت‌هاي پرداخت هنوز منتظر ورود بانك مركزي براي حل اين مشكل هستند و اينجا تاكيد مي‌كنم كه در موضوع كارمزد شركت‌ها دست از رقابت‌هاي ناسالم بكشند و فكري به حال خودشان بكنند.

دريافت كارمزد سخت اما شدني است محمدبیگی با اشاره به رقابت در حوزه PSPها گفت: شرکت‌های پرداخت در ایران شروع خوبی داشته و بخش زیادی از منابع آنها توسط بانک‌ها تامین می‌شد ولی الان وضعیت به‌گونه‌ای است که این شرکت‌ها با یارانه بانک‌ها سرپا مانده‌اند. مدیر اداره نظام‌های پرداخت بانک مرکزی با تاکید بر اینکه ادامه این مسیر با وضعیت فعلی شدنی نیست، گفت: از آنجا که هیچ کارمزدی از بیرون این صنعت دریافت نمی‌شود و خدمت به‌صورت رایگان به مصرف‌کننده داده می‌شود کار، بسیار سخت شده است. محمدبیگی با بیان اینکه دریافت کارمزد در این صنعت بعد از چند سال ارايه خدمت رایگان سخت است، گفت: اگر مدل‌های درآمدی و کسب‌و‌‌کار در حوزه پرداخت درست ترسیم شود، صنعت به خوبی رشد خواهد کرد.

وی با تاکید بر اینکه ادامه این مسیر بدون خلق درآمد از خارج از صنعت پرداخت ممکن نیست از پرداخت یارانه 1000 تا ۱۵۰۰ میلیارد تومانی بانک‌ها به این صنعت خبر داد و احتمال اينكه اين يارانه به زودي تغييراتي داشته باشد را رد نكرد. مدیر اداره نظام‌های پرداخت بانک مرکزی، یارانه پرداختی بانک‌ها به شرکت‌های پرداخت را از محل سود تسهیلات و سپرده‌های مردم اعلام کرد و گفت: عدالت حکم می‌کند دریافت‌کننده خدمت هزینه آن را بپردازد. بیگی ضمن اشاره به اینکه در حوزه پرداخت به اشباع نسبی رسیده‌ایم، افزود: الان نباید تمرکز بر حجم تراکنش‌ها باشد بلکه باید نوع نگاه به این صنعت عوض شود چرا که با حضور رقبای جدی در آینده چالش‌های فراوانی در صنعت پرداخت خواهیم داشت.

وی گفت: در مثلث صنعت پرداخت، بخش زیادی از عرضه و تامین منابع توسط بانک‌ها صورت می‌گیرد و همین موضوع بانک‌ها را با مشکلاتی روبه‌رو کرده است، هر چند مقام رگولاتور (بانک مرکزی) از سال ۸۳ مخالف حذف کارمزدها در این صنعت بود. مدیر اداره نظام‌های پرداخت بانک مرکزی ادامه داد: در شرایط فعلی رگولاتور حواسش به این موضوع (دریافت کارمزد از خدمات پرداخت) بود ولی تا جایی امکان تغییر در اکوسیستم وجود دارد که فضا اجازه دهد ولی تا خودشان نخواهند رگولاتور نمی‌تواند تغییرات را اعمال کند.

حمايت پر هزينه دولت از فين‌تك‌ها

مدیرکل فناوری اطلاعات و ارتباطات بانک مرکزی نيز در پنل تخصصی فین‌تک، زیرساخت‌ها، الزامات و چالش‌ها كه در دومین روز از ششمین همایش بانکداری الکترونیک و نظام‌های پرداخت برگزار شد، حمایت دولت از فین‌تک‌ها را بسیار پرهزینه دانست و گفت: برخی فین‌تک‌ها چند ده میلیون تومان درآمد دارند این درحالی است که کسی از آنها تاکنون حمایتی نکرده است.

ناصر حکیمی افزود: در این نشست در حالی برای فین‌تک‌ها تصمیم می‌گیریم که خود آنها در این جلسه حضور ندارند. مدیرکل فناوری اطلاعات و ارتباطات بانک مرکزی با بیان اینکه حمایت دولت از فین‌تک‌ها بسیار پرهزینه است، خواستار عبور از مقررات‌گذاری در این زمینه شد و گفت: در حال حاضر حاکمیت بر روی فین‌تک‌ها متمرکز شده، بنابراین این قضیه می‌تواند برای فین‌تک‌ها نگران‌کننده باشد، زیرا این حمایت بی‌هزینه نیست. وی با اشاره به اخباری که طی چند وقت اخیر در خصوص فین‌تک‌ها منتشر شده و در افکار عمومی رواج یافته است، گفت: از این موضوع اخبار خوبی برای فین‌تک‌ها در نمی‌آید.

این مقام مسوول در بانک مرکزی گفت: مدیران دولتی نمی‌توانند برای آنچه در کف بازار اتفاق می‌افتد تصمیم‌گیری کنند. مدیرکل فناوری اطلاعات و ارتباطات بانک مرکزی گفت: چند سال پیش همه درباره Core banking صحبت می‌کردند این در حالی بود که کسی نمی‌دانست درباره چه واژه‌ای صحبت می‌کند. الان هم این واژه پوسیده است و بحث فین‌تک‌ها مطرح شده که خیلی از آرزوها را در آن خلاصه می‌کنند.

وی در خصوص فین‌تک‌ها گفت: **هنوز نمی‌توان گفت که فین‌تک‌ها دقیقا چه هستند، شرکت‌هایی هستند که در سطح پایین قرار دارند ولی درآمدهای بالایی دارند. آنها هنوز شکل مشخصی به خود نگرفته‌اند اما در عین حال شرکت‌های موفقی محسوب می‌شوند. اما به هر حال هنوز دیدگاهی درباره اینکه فین‌تک‌ها چه هستند و چه آینده‌ای دارند و چه اتفاقی برای آنها می‌افتد، وجود ندارد. بنابراین درباره آنچه که چندان اطلاعات مشخصی نسبت به آن وجود ندارد چگونه می‌توانیم تصمیم‌گیری کنیم.**

رقابت ناسالم بر سر کارمزدها

اما در بخشي ديگر از اين همايش محسن قادري مديرعامل شركت شاپرك با بيان اينكه یک رقابت ناسالم از چند سال پیش در بحث کارمزدها در صنعت پرداخت ایجاد شده است، خواستار ساماندهي اين بخش شد.

وي گفت: تغییرات استراتژی‌ها در صنعت پرداخت اجتناب‌ناپذیر است و باعث کاهش هزینه‌ها و افزایش درآمدها می‌شود. مدیرعامل شرکت شاپرک با اشاره به اینکه در ۶-۷ سال پیش یک رقابت ناسالم در حوزه کارمزدها در صنعت پرداخت اتفاق افتاده بود، دو دلیل برای آن ذکر کرد و گفت: جبران عقب‌ماندگی از بانکداری الکترونیکی که زیرساخت اساسی شبکه پرداخت است، یکی از این دلایل محسوب می‌شود. وی دومین دلیل را مشکل اساسی در جذب منابع ذکر کرد و گفت: در حال حاضر این مشکل به جایی رسیده که تمام خدمات‌گیرندگان، کارمزد از شرکت‌های پرداخت می‌خواهند.

قطار كارمزد از ريل خارج شد

مدیرعامل شرکت شاپرک گفت: درخواست‌هایی از همه بازیگران صنعت پرداخت و بانک‌ها دارم مبنی بر اینکه همه با هم این قطاری که از ریل خارج شده را به ریل بازگردانیم وگرنه عایدی جز افزایش هزینه‌ها نخواهیم داشت. قادری ۴ فاکتور تاثیرگذار در صنعت پرداخت از جمله ترکیب جمعیت، رگولاتوری، توزیع ثروت و فناوری را اعلام کرد و افزود: طبق آمارهای رسمی نسبت ارزش تراکنش‌های شاپرک به نقدینگی حدود ۱۱ درصد و نسبت اسکناس و مسکوک به نقدینگی به کمتر از دو درصد رسیده است.

مدیرعامل شرکت شاپرک با تاکید بر اینکه تاکنون در زمینه کیف پول کاری نکرده‌ایم و این در حالی است که تراکنش‌های خرد در حال از بین بردن سیستم‌ها است، گفت: ۸۵ درصد تراکنش‌های ما زیر ۵۰ هزار تومان یا معادل ۵۰ هزار است که همه برای شارژ نیست، بنابراین باید یک ساماندهی بر روی تراکنش‌های خُرد انجام شود.

عصر ارتباط

نام
ایمیل
متن نظر
عبارت داخل تصویر