معمای قطع خدمات USSD و بی اطلاعی میلیون ها مشترک

یکشنبه ۰۲ اردیبهشت ۱۳۹۷ 0 نظر 439 بازدید

معمای قطع خدمات USSD و بی‌اطلاعی میلیون‌ها مشترک

عبداله افتاده

هفته گذشته مديركل فناوري اطلاعات بانك مركزي آب پاكي را روي دست شركت‌هاي پرداخت الكترونيكي ريخت كه اگر آنها از 15 آبان ماه تراكنش‌هاي مربوط به USSD را از كانال پيوند انجام ندهند، مشمول جرايم سنگين مي‌شوند، اين در حالي است كه براساس بررسي عملي انجام شده بسياري از سرشماره‌هاي USSD تا لحظه نگارش این گزارش، اقدام به ارايه خدمت به شماره‌ها و كارت‌هاي بانكي كه در پيوند ثبت نشده‌اند، مي‌كنند. اين موضوع را با چند تن از مديران شركت‌هاي پرداخت الكترونيكی و شاپرك مطرح كرديم كه نهايتا مشخص شد ابهاماتي جدي در ديدگاه شاپرك و شركت‌هاي PSP وجود دارد كه نشان از نبود برنامه مشخص براي اين موضوع است.

از آنجا که از این پس چنانچه شرکت‌های PSP برای انجام تراکنش ‌USSD از سامانه پیوند استفاده نکنند جرایم سنگینی برای آنها در نظر گرفته خواهد شد این موضوع را با مدیران عامل PSPهای پیشرو در این سرویس مطرح کردیم که در ادامه می‌خوانید.

شروع ماجرا

ابتدای امسال بود كه شرکت شاپرک به نمایندگی از بانک مرکزی ابلاغیه‌ای مبنی بر اعمال محدودیت به دلیل ناامن بودن سرویس ‌USSD به تمامی ‌شرکت‌های پرداخت الکترونیکی ارسال کرد. طبق آن ابلاغیه تمامی‌ شرکت‌های پرداخت الکترونیکی موظف به تغییر روش به منظور استفاده از این سرویس شدند و قرار شد از ابتدای مهرماه امسال تغییرات اساسی در این حوزه رخ دهد؛ اما مهرماه گذشت و هیچ اتفاقی نیفتاد. البته این در حالی است که ناصر حکیمی، مدیرکل فناوری اطلاعات بانک مرکزی چند هفته پیش در گفت و گو با عصر ارتباط در این خصوص گفته بود، از اول مهر سامانه پیوند عملیاتی شده است ولی مردم آن را احساس نکره‌اند.

به گفته وی از ابتدای مهر رجیستری اتفاق افتاده است و از 15 آبان اگر تراکنشی بدون رجیستری ثبت شود جریمه سنگین دارد، همچنین از اول دی ماه اگر بدون رجیستری تراکنشی روی دهد کانال موبایل متخلف قطع می‌شود. اين در حالي بود كه در گزارش‌هاي هفته‌هاي پيشين مديران شركت هاي PSP از اعلام آمادگي به سامانه پيوند خبر دادند و اعلام كردند همه‌چيز براي متصل شدن به پيوند آماده است، اما هنوز آنها به دلايل نامشخص به پيوند متصل نشده‌اند و همين عامل را توجيهي براي جريمه نشدن بيان كردند.

به اعتقاد مديران PSP تا زماني كه مقررات پيوند به صورت مكتوب ابلاغ نشود، آنها جريمه نمي‌شوند و همين عاملي بود كه مديركل فناوري اطلاعات بانك مركزي نسبت به اين موضوع واكنش نشان داد.

قطع تراکنش‌ها،از اول دی‌ماه

  ناصر حکیمی، مدیرکل فناوری اطلاعات بانک مرکزی گفت: انجام تراکنش USSD خارج از سامانه پیوند از ۱۵ آبان مشمول جریمه شده و از اول دی‌ماه این خدمت برای متخلفین قطع می‌شود.

وي با اشاره به ابلاغیه شرکت شاپرک به نمایندگی از بانک مرکزی در ابتدای امسال به تمامی شرکت‌های پرداخت الکترونیکی مبنی بر ناامن بودن سرویس USSD گفت:‌ بر اساس این ابلاغیه شرکت‌های پرداخت موظف به تغییر روش به‌منظور استفاده از این سرویس شدند. او تصریح کرد: بانک مرکزی نیز بدین منظور از اول مهرماه سامانه پیوند را عملیاتی و رجیستری آن را کلید زد، از این‌رو از ۱۵ آبان ماه امسال شرکت‌های پرداخت موظف به اتصال به سامانه پیوند و ثبت تراکنش‌های USSD از این مسیر شدند و برای متخلفین نیز جریمه در نظر گرفته شده است.

حکیمی ادامه داد: همچنین در صورت استمرار ثبت تراکنش USSD خارج ‌ازمسیر سامانه پیوند، کانال موبایلی این خدمت برای متخلفین قطع خواهد شد. مدیرکل فناوری اطلاعات بانک مرکزی اذعان داشت: در همین راستا جلسه‌ای با بانک‌ها و شرکت‌های ارایه‌کننده خدمات پرداخت قبل از ۱۵ آبان تشکیل و مراتب امر به آنها ابلاغ و تأکید شد زمان‌بندی بانک مرکزی در این خصوص تغییر نخواهد کرد.

وی در پاسخ به سؤالی مبنی بر اینکه برخی از شرکت‌های ارایه‌دهنده خدمات پرداخت برای اتصال به سامانه پیوند اعلام آمادگی کرده‌اند و منتظر ابلاغ کتبی این مصوبه هستند، گفت: در اسفندماه سال گذشته این مصوبه به شرکت‌های PSP ابلاغ‌شده ازاین‌رو تمام شرکت‌های ارایه‌دهنده خدمات پرداخت موظف به اجرای آن هستند.

حکیمی با اشاره به جلسه‌ای که قبل از ۱۵ آبان برگزار شد، گفت: در این جلسه قراری مبنی بر صدور ابلاغیه جدید مطرح نشده به این دلیل که در ابلاغیه‌های قبلی هم این موضوع به‌صورت صریح و شفاف عنوان ‌شده بود. این مقام مسوول در بانک مرکزی گفت: در جلسه مذکور تنها تغییر نیافتن زمان‌بندی بانک مرکزی در این خصوص تأکید شد و به همین دلیل از ۱۵ آبان به بعد چنانچه شرکت‌های ارایه‌دهنده خدمات پرداخت به‌منظور انجام تراکنش USSD از سامانه پیوند استفاده نکنند، جریمه می‌شوند و از اول دی‌ماه این خدمت برای متخلفین قطع خواهد شد.

اين در حالي است که برخی مديران PSPها معتقدند سرويس دهي به شماره‌هايي كه در پيوند هنوز ثبت نشده‌اند تا ابتداي دي ماه امكان پذير است و سرويس دهي فعلي مشمول جريمه نمي‌شود.

ارايه سرويس تا اول دي بدون جريمه

ابراهیم حسینی‌نژاد، مديرعامل سپ در پاسخ به اين سوال كه چرا سرشماره *724# به مشتركاني كه اطلاعات آنها در پيوند ثبت نشده خدمت مي‌دهد، گفت: براساس موارد طرح شده در جلسات، شركت‌هاي PSP مي‌توانند تا ابتداي دي ماه نسبت به استعلام از سامانه پيوند براي ارايه خدمات USSD اقدام كنند، به نحوي كه اگر در صورت استعلام شماره كارت مورد نظر در پيوند وجود نداشت خدمت مربوطه به مشتري ارایه مي‌شود.

وي افزود: در اين وضعيت كه اگر PSP استعلام را بگيرد و كارت ثبت نشده باشد خدمت ارايه مي‌شود. وي بيان كرد: چنانچه شركت‌هاي PSP بدون استعلام از سامانه پيوند اقدام به فروش شار‍ژ كنند، تخلف كرده‌اند و مشمول جريمه مي‌شوند، كه در حال حاضر شركت پرداخت الكترونيك سامان به سامانه پيوند متصل است و تمامي تراكنش‌ها از طريق پيوند انجام مي‌شود.

وي در خصوص اينكه پيوند راه‌اندازي شد كه امنيت پايين USSD را ارتقاء دهد نه اينكه هزينه كارمزد شاپركي را حذف كند، آيا با اين وضعيت تخلف اتفاق نيفتاده، گفت: آنچه كه به ما در جلسات اعلام شده بايد استعلام از پيوند انجام شود و اگر كارت مشتري ثبت نشده بود در صورت ارايه خدمت توسط PSP تخلفي انجام نشده است.

وي تاكيد كرد طبق موارد طرح شده در جلسات اين روش تنها تا ابتداي دي ماه ميسر است و پس از آن امكان ارايه سرويس USSD در صورتي امكان‌پذير است كه مشتري اطلاعات كارتش در سامانه پيوند ثبت شده باشد.

وي با بيان اينكه شركت پرداخت الكترونيك سامان به قوانين ابلاغي از سوي بانك مركزي تمكين مي‌كند گفت: در حال حاضر نيز تمامي فعاليت‌هاي ما بر اساس قانون است و هرگاه قانون تغيير كند ما نيز تابع آن هستيم.

خشنودی بانك‌ها از قطع USSD

محمدنژاد صداقت، مدیرعامل شرکت اتیک در این خصوص گفت: اتصال به سامانه پیوند برقرار شده اما در این بخش بحث این است که آیا اطلاعاتی روی سامانه پیوند برای هر شماره موبایل ذخیره ‌شده است یا خیر؟

وي افزود: بانک‌ها باید شماره همراه افراد را به شماره‌حساب و کارت وی متصل و آن شماره کارت را در سامانه پیوند ذخیره کنند که در حال حاضر این کار از سوی بانک‌ها صورت نگرفته و اطلاعات ذخیره شده در سامانه پیوند بسیار اندک است.

وی در پاسخ به این سؤال که بنا بر گفته معاون فناوری اطلاعات بانک مرکزی تراکنش‌های USSD که از ۱۵ آبان ماه از طریق سامانه پیوند انجام نشود مشمول جریمه و از اول دی‌ماه قطع خواهد شد، گفت: این مساله به دو بخش تقسیم می‌شود؛ دسته اول کارت‌هایی هستند که از قبل با USSD کار کرده‌اند برای این دسته جریمه لحاظ نشده و صرفا این تراکنش‌ها از ۱۵ آبان ماه مشمول کارمزد نمی‌شود و از همان تاریخ انجام تراکنش USSD با کارت جدید مشمول جریمه است.

نژادصداقت در خصوص اينكه هر فردی که بخواهد از خدمات پرداخت با USSD استفاده کند باید به بانک مراجعه و مدارک هویتی خود را ارایه کند و بانک نیز بااتصال شماره همراه فرد به کارت‌بانکی، شماره کارت وی را در سامانه پیوند ثبت کند، عنوان كرد: بله روال به همین صورت است اما برحسب قاعده این روند برحسب برنامه‌ریزی بانک مرکزی قابلیت عملیاتی شدن را ندارد.

نژادصداقت بيان کرد: مهم‌ترین بحث در این قضیه این است که اگر از اول دی‌ماه اطلاعاتی در این سامانه وجود نداشته باشد به‌صورت عملی ارايه این خدمت متوقف می‌شود و بیشتر این پرداخت‌ها به اپ‌های موبایلی هدایت می‌شود. وی با تأکید بر اینکه با این روند فعالیت خدمات USSD متوقف می‌شود، گفت: سهولت استفاده از این خدمت دلیل اصلی حجم بالای تراکنش‌ها در این بخش بوده است و اگر مردم به‌منظور استفاده از آن مجبور به مراجعه و ارایه اطلاعات هویتی به بانک باشند به‌طورقطع استقبال از پرداخت‌های USSD بسیار کاهش می‌یابد.

نژادصداقت با اشاره به هزینه بالای تراکنش‌های USSD برای شبکه بانکی، گفت: مدل خدمت USSD به این صورت است که بانک صادرکننده کارت برای این تراکنش باید به شبکه شتاب و شرکت PSP کارمزد پرداخت کند که رقم بالایی است.

وی افزود: با این روند بانک یک خدمتی را به‌صورت رایگان به مشتری ارایه می‌دهد که به دلیل مبلغ کم تراکنش‌های آن هیچ منفعتی از این محل کسب نمی‌کند و درازای آن متقبل پرداخت هزینه زیادی به شبکه شتاب و شرکت PSP می‌شود. بنابراین عملا بانک‌ها انگیزه‌ای برای ثبت اطلاعات مشتریان در سامانه پیوند نداشته و خدمت USSD قطع خواهد شد.

جمع‌بندي و نتیجه‌گیری

همانطور كه در اين گزارش نيز مشخص است به نظر مي‌رسد كه تناقض‌های جدي در خصوص سرنوشت ادامه حيات سرويس USSD‌ در كشور وجود دارد و تمامي بازيگران اين صنعت از ناظر و رگولاتور گرفته تا ارايه‌دهندگان سرويس USSD از صحبت‌هايي كه مطرح كرده‌اند تكليفشان مشخص نيست. البته كه مديركل فناوري اطلاعات بانك مركزي به روشني وضعيت را مشخص كرده اما آنچه كه در حال حاضر در حال اجراست ارايه سرويس خارج از مسير مشخص شده توسط ناصر حكيمي است.

 

**اين موضوع از اين حيث براي شرکت‌های پرداخت الکترونیکی مي‌تواند نگران‌كننده باشد که آنها اكنون در يك شرایط نامعلوم قرار گرفته‌اند چرا كه سابقه نشان داده كه رگولاتور بانكي به هر ترتیب با اقتدار اقدام به اعمال جرایم می‌کند. آنطور که شرکت‌های PSP مدعی شده‌اند موضوع الزام استعلام تراکنش‌ها از سامانه پیوند صرفا و به صورت شفاهی در یک جلسه اعلام شده و عملکرد شرکت‌های مذکور از حیث جرایم احتمالی در ابهام است.**

 

ابهام دیگر در خصوص سرنوشت خدمات USSD بعد از الزامات جدید، به میلیون‌ها کاربری باز می‌گردد که احتمالا از ابتدای دیماه و بدون اطلاع‌رسانی‌های قبلی به یکباره با عدم امکان استفاده از این خدمات مواجه خواهند شد. که این موضوع می‌تواند موجبات سردرگمی کاربران بی‌اطلاع را در پی داشته باشد. موضوعی که از نظر کاربری و حتی مالی به زیان نظام پرداخت الکترونیکی کشور است.

منبع: عصر ارتباط

نام
ایمیل
متن نظر
عبارت داخل تصویر