متضرر شدن صنعت پرداخت کشور به دلیل عدم یکپارچگی

جمعه ۳۱ فروردین ۱۳۹۷ 0 نظر 308 بازدید

متضرر شدن صنعت پرداخت کشور به دلیل عدم یکپارچگی

فرهنگ فرزان معاون بازاريابي و فروش شركت اتيك

شرکت توسعه فناوری‌های هوشمند اتیک پارس (پرداخت الکترونیک فناپ)، با هدف سرمایه‌گذاری و مدیریت پروژه‌های کلان در حوزه پرداخت الکترونیک و خصوصا كارت بليط در سال 1389 تاسيس شد كه با پروژه من كارت مشهد توانست جايگاه مناسبي را براي خود در زمينه پرداخت‌هاي خرد انجام دهد. ابتداي امسال با توجه به تغييرات انجام شده در هلدينگ فناپ تمامي موضوعات مربوط به حوزه پرداخت الكترونيك فناپ به اين شركت واگذار شد. فرهنگ فرزان از سال 88 به مجموعه فناپ پيوست و از ابتداي امسال نيز به عنوان معاون بازاريابي و فروش شركت اتيك مشغول به فعاليت شد. به منظور بررسي آخرين وضعيت و ماموريت‌هاي شركت اتيك با وي به گفت و گو نشستيم كه مي‌خوانيد.

 

به عنوان نخستین پرسش، فکر می‌کنم اپلیکیشن ماناپی را برای جایگزینی با سرویس USSD که احتمالا به زودی قطع می‌شود، راه‌اندازی شده، در حال حاضر میزان تراکنش‌های شما روی ماناپی چقدر است و توسط کاربران چه تعداد دانلود شده است؟

این دو موضوع همانطور که اشاره کردید کاملا به هم وابسته است، از آنجا که با توجه به نقشه راه ترسیم شده برایUSSD دیگر نمی‌توان به ادامه حیات این سرویس امیدوار بود و از آنجا که بانک مرکزی نیز به دلیل ملاحظات خاص خودش در صدد حذف سرویس USSD از شبکه پرداخت کشور است، دیگر روی این سرویس سرمایه‌گذاری نکردیم و عملا به فکر راه حلی برای جایگزین کردن با سرویس USSD بودیم که ماناپی محصولی است که قرار است در آینده جایگزین USSD شود. ارایه سرویس کنند

بانک مرکزی از 15 آبان ماه تمامی شرکت‌ها را ملزم کرد که از طریق سامانه پیوند شما به پیوند وصل شدید یا نه؟

بله از 15 آبان ماه این الزام در نظر گرفته شده که برای ارایه این سرویس باید به سامانه پیوند متصل شویم، از نظر فنی تمام بحث‌ها را به خوبی پیش بردیم و مسئله‌ای در اتصال به سامانه پیوند نداریم. ما از 15 آبان ماه امسال به شماره‌های جدیدی که درخواست استفاده از سرویس USSD را داشتند سرویس ندادیم و همین عامل باعث کاهش 20 درصدی درآمد ما شده است.

ما براساس قانون به وظایفمان عمل می‌کنیم و با وجود متصل نشدن به سامانه پیوند به شماره‌های جدید که قصد استفاده از سرشماره USSD ما را داشتند ارایه سرویس نکردیم. البته شنیدیم که برخی از همکاران ما این موضوع را رعایت نکرده اند که البته خیلی برای ما هم مهم نیست ولی بهتر بود که بانک مرکزی و شاپرک با تخلفات این حوزه جدی‌تر برخورد می‌کردند. دلیل اینکه USSD در ایران فراگیر شد، توسعه نیافتن اینترنت پرسرعت در کشور بود، که اکنون روند توسعه آن قابل قبول است.

هر چند یکی از نگرانی‌های دیگری که در این زمینه وجود دارد تعداد کم گوشی‌های هوشمند است که USSD این امکان را به مشترکان می‌دهد که تمامی گوشی‌ها بدون هیچ محدودیتی از سرویس‌های پرداخت مبتنی بر آن استفاده کنند. یکی از دلایلی هم که ما روی اپلیکیشن ماناپی خیلی تمرکز و تبلیغات نکردیم همین دلایل بود و با این وجود نزدیک به 40 هزار نفر اقدام به دانلود اپلیکیشن ماناپی کردند که میزان تراکنش آن نیز با توجه به عدم تبلیغات فراگیر قابل قبول است.

از آنجا که شرکت جیرینگ قراردادهای 2 ساله با بسیاری از شرکت‌های PSP منعقد کرده و طی آن نیز برای شرکت های کف تعهد درآمدی در نظر گرفته با توجه به موضوع کاهش 20 درصدی درآمدهای خود از کانال USSD و احتمال حذف آن وارد مذاکرات خود را برای تغییر قرارداد انجام داده‌اید؟

قرارداد ما با اپراتورها و جیرینگ سر جایش است که البته همانطور که اشاره کردید براساس شرایط جدید بازار نیازمند بازنگری است که در حال بررسی این موضوع هستیم.

  آیا از شرایط همکاری با اپراتورها در حوزه USSD راضی هستید؟

بنده معتقدم که این مشکل ربطی به اپراتورها نداشت و مشکل اصلی سمت PSP ها و بانک‌ها بود چرا که آنها نباید شرایط تحمیل شده را می‌پذیرفتند و این عدم همبستگی باعث شد که تمامی صنعت زیر بار قراردادهای یک طرفه بروند. ما اگر بتوانیم در امور مشابه این موضوع وحدت رویه صنفی داشته باشیم و منافع فردی را به منافع جمعی ترجیح ندهیم در دراز مدت همه از این همبستگی سود می‌کنند.

 البته این عدم همبستگی در شکلی بزرگتر در موضوع دستگاه‌های کارتخوان و مسابقه بانک‌ها و PSPها در ارایه رایگان سرویس به مردم، لطمه بزرگی به صنعت پرداخت وارد کرد، با این موضوع موافق هستید؟

ما در حال حاضر با شریک تایوانی کسلز در حال تولید POS در داخل کشور هستیم وقتی تعداد آمار دستگاه‌های کارت خوان موجود در ایران را به آنها گفتیم اصلا باورشان نمی‌شد که تعداد POSهای فعال در ایران این تعداد باشد.

 

تعداد POS های مورد استفاده در کشور تایوان با جمعیت حدود 25 میلیون نفر نزدیک به 50 هزار دستگاه‌ است و تمامی نیاز مردم را نیز پاسخ می‌دهد. ما در این حوزه بد عمل کرده‌ایم و نتیجه‌اش هم به اینجا رسیده که در هر مغازه‌ای نزدیک به 5 دستگاه کارتخوان وجود دارد؛

 

آن هم بدون اینکه هزینه‌ای بابت آن پرداخت کرده باشد. تا زمانی که این فرهنگ در داخل کشور وجود دارد که برای پذیرنده بابت استفاده از دستگاه‌کارتخوان طرح تشویقی در نظر گرفته شود به هیچ وجه نمی‌توان انتظار داشت تا نظام جامع کارمزدها در کشور پیاده سازی شود. به نظر من اپراتورها به زیبایی این کار را انجام می دهند. مشتری در ایران برخلاف همه جای دنیا اصلا متوجه نیست که چه سرویسی دریافت می‌کند و برای چه باید هزینه پرداخت کند.

در حوزه کارت بلیط ها اتیک سابقه خوبی کسب کرده، در این حوزه اکنون به کجا رسیده اید؟

اتیک تا قبل از ابتدای امسال که ماموریت هایش تغییر یافت با موضوع بلیت الکترونیکی و پرداخت خرد در فناپ شکل گرفت که اسمش آن هم از همین ماموریت گرفته شد. اتیک از 5 سال پیش فعالیت های خود را در حوزه صدور کارت بلیط آغاز کرد که من کارت فعلی مورد استفاده در شهر مقدس مشهد نیز اولین پروژه اجرایی ما در این حوزه بود. است.

اکنون با تغییر ساختاری که در هلدینگ فناپ اتفاق افتاده تمامی حوزه پرداخت الکترونیک فناپ به شرکت اتیک واگذار شده اما با این وجود پروژه بلیت الکترونیکی همچنان یکی از پروژهای جدی ما محسوب می‌شود. البته این جدیت برآمده از آمار استفاده از بلیت های الکترونیکی است که توسط اتیک در شهرهای مختلفی از جمله اهواز، قزوین، کرمان، اصفهان و اخیرا مناقصه شهر کرمانشاه مورد استفاده عموم مردم قرار گرفته است.

به عنوان نمونه اکنون در شهر مشهد 6 میلیون من کارت توسط اتیک صادر شده و مورد استفاده مردم قرار گرفته است. اتیک به رغم اینکه بلیت الکترونیکی شهر تهران را اجرا نکرده، اما اکنون یکی از بازیگران جدی این حوزه است. در حال حاضر نیز با توجه به روند رو به رشد استفاده از خدمات الکترونیکی در کشور، شهرداری‌ها نیز خواهان توسعه خدمات پرداخت خود روی کارت‌ها هستند و در آینده‌ای نزدیک شاهد این خواهیم بود که بلیت های الکترونیک به کارت‌های شهروندی تبدیل شوند؛ یعنی شهروندان بتوانند با استفاده از یک کارت، تمامی پرداخت‌های خرد خود را در شهر انجام دهند.

همچنین اتیک پروژه صدور بلیت الکترونیک را در مجموعه فرهنگی ورزشی توچال اجرا کرده است و توانسته هم به شهروندان در جهت تسهیل امور پرداخت و هم به مدیریت برای افزایش درآمدهای توچال کمک کند.

  پس به این ترتیب شاهد حضور اتیک در حوزه صدور بلیت الکترونیکی برای مجموعه‌هایی نظیر توچال خواهیم بود؟

همانطور که به درستی اشاره کردید روند استفاده از کارت بلیط‌های اعتباری در کشور رو به افزایش است و به همین منظور اتیک تصمیم دارد تمرکز خود را بر روی بخش های مشابه دیگر نیز زیاد کند.

یکی از موضوعات اساسی در حوزه پرداخت خرد کشور مغفول ماندن صدور مجوز کیف پول توسط بانک مرکزی است. مشکل کار از دید شما کجاست؟

با وجود تدوین آیین نامه‌هایی از جمله سپاس و کیوا متاسفانه هیچکدام از اینها اجرایی نشد و این در حالی است که فعالان صنعت پرداخت کشور نیز تا زمان مشخص نشدن استاندارها و پروتکل‌های مربوط به کیف پول نمی‌توانند در این بخش سرمایه گذاری جدی را انجام دهند. البته باید اذعان کنم که ما در اتیک به طور جدی دنبال کیف پول هستیم که البته این نیز مبرهن است که کسی در صنعت پرداخت وجود ندارد که دنبال کیف پول نباشد.

معتقدم در ایران اکوسیستم پرداخت مشکل دارد؛ چرا که اکنون در ایران 75 درصد تراکنش های سیستم پرداخت کشور زیر 25 هزار تومان است. این در حالی است که مشتری هیچ هزینه‌ای بابت استفاده از این خدمات در کشور پرداخت نمی‌کند. حتی در مقطعی بانک مرکزی برای جلوگیری از تراکنش‌های خرد برنامه‌ریزی‌هایی را انجام داد. البته از آنجا که در حال حاضر بانک‌های کشور بابت هر تراکنش انجام شده باید مبلغی را به عنوان کارمزد پرداخت کنند و مبالغ خرد نمی‌تواند هزینه‌های انجام شده توسط بانک را پوشش دهد اکنون مشکلات فراوانی را برای صنعت پرداخت ایجاد کرده‌ است.

در صورتی استفاده از کیف پول توجیه پذیر است که در خریدهای خرد مشتریان مجبور به پرداخت کارمزد می‌شدند و از آنجا که اکنون هیچ کارمزدی در نظام پرداخت ایران بابت خرید دریافت نمی‌شود مردم حتی برای خرید یک آب معدنی 500 تومانی هم کارت می‌کشند.

در هر حال با نگاه ریشه‌ای به دلایل راه نیفتادن کیف پول الکترونیکی در کشور مهمترین دلیلش می‌تواند توجیه نداشتن استفاده از آن باشد چرا که در وضعیت فعلی تمامی خدمات به رایگان در اختیار مصرف کنندگان قرار می‌گیرد. البته مبهم بودن قوانین از سمت رگولاتور بانکی نیز به توسعه نیافتن این بخش دامن زده؛ چرا که ورود به این بخش‌ نیازمند سرمایه‌گذاری سنگین است. در حال حاضر با وجود توسعه زیرساختی خوب کشور در بخش ارتباطات به نظر می‌رسد کیف پول می‌تواند به دلیل آفلاین بودن پرداخت‌ها در آن جذابیت فراوانی برای مردم دارد.

 با این جمله موافق هستید که در دو سال پیش که بانک مرکزی اقدام به اعلام دریافت کارمزد کرد، باید به جای اینکه نرخ کارمزد برای تمام تراکنش‌ها یکسان باشد، باید برای پرداخت‌های خرد عدد کمتری درنظر گرفته می‌شد؟

من با این جمله موافق هستم که برای توسعه خدمات بانکداری الکترونیکی و ارایه سرویس‌های نوین باید نظام دریافت کارمزد پیاده‌سازی شود و البته راه‌اندازی کیف پول برای پرداخت‌های خرد قطعا راهگشا خواهد بود. در حال حاضر بانک‌های کشور اقدام به ارایه دستگاه‌های کارتخوان به فروشگاه‌ها می‌کنند و از طرف دیگر دعا می‌کند که تراکنشی‌ روی آنها انجام نشود چرا که بانک‌ها به هر حال باید کارمزد استفاده از خدمات را بپردازند و این در حالی است که تمامی هزینه‌های این بخش به آنها تحمیل شده است.

  اخیرا بسیاری از شرکت‌های psp از برنامه ریزی برای استفاده از فناوری NFC در نظام پرداخت خبر داده‌اند برنامه شما در این حوزه چیست؟

ما از یک سال و نیم پیش برنامه جدی برای استفاده از فناوری NFC داشته‌ایم به همین منظور نیز تمامی POSهای خریداری شده طی این مدت امکان استفاده از NFC را دارد و از آن زمان نیز می‌دانستیم که این موضوع بالاخره یک روزی در ایران نیز فراگیر خواهد شد. یکسری کارهایی در زمینه صادرکنندگی نیز انجام داده‌ایم که ترجیح می‌دهم در زمان عملیاتی شدن سرویس در این خصوص صحبت کنم.

  با توجه به اینکه یکی از نکاتی که می‌تواند به فراگیر شدن سریع فناوری NFC در ایران کمک کند امکان استفاده از آن در تمامی دستگاه‌های کارتخوان موجود کشور که این قابلیت در آنها وجود دارد است، آیا شما با توجه به اینکه در حال حاضر به پرداخت ملت آماده ارایه این فناوری است این امکان را به مشتریان بانک ملت می‌دهید که از طریق دستگاه‌های کارت خوان شما از NFC استفاده کنند؟

من به شدت موافق بزرگ کردن تجارت هستم و به شرطی که بتوانیم جایگاه و منافع خودمان را حفظ کنیم با تمام مجموعه‌ها حاضر به همکاری هستیم. چنانچه این همکاری در سطح تمام شرکت‌ها شکل بگیرد در فرهنگ سازی و توسعه استفاده از فناوری‌های جدید کمک می‌کند.

 یک سوال همیشه برای من وجود دارد و آن اینکه چرا شرکت‌های PSP یک صنف، تشکل، مجمع یا هر اسمی که روی آن می‌توان گذاشت ندارند، تا در مواقع لزوم مثل همین مورد قبلی که به آن اشاره کردم به یک خرد جمعی دست پیدا کنند.

یکی از نقاط ضعف شرکت‌های PSPهمین موضوعی است که بیان کردید ولی اگر ریشه‌ای به موضوع نگریسته شود قطعا تایید می‌کنید که انجام کارگروهی در ایران اگر ناممکن نباشد ولی سختی‌های زیادی دارد.

 از وضعیت قانون گذاری توسط رگولاتور بانکی رضایت دارید؟

روند بانک مرکزی نسبت به سال‌های گذشته رو به بهبود بوده و ما یک جاهایی این موضوع را دیده‌ایم و در واقع آنچه که ما طالب آن هستیم این است که رگولاتور در جایگاه واقعی خود بشیند و از انجام امور اجرایی بپرهیزد.

اگر بخش‌های حاکمیتی به وظایف خود در زمینه سیاست گذاری و تدوین استانداردها بپردازد قطعا با توجه به پتانسیل و دانشی که در کشور وجود دارد حرف های زیادی برای گفتن خواهیم داشت. البته با توجه به اینکه برای اتصال به شبکه‌های بین المللی باید استاندارهای بین المللی از قبیل EMV را رعایت کنیم می‌باید بانک مرکزی هر چه سریع‌تر مسیر استفاده از EMV را مشخص کند.

منبع :عصر ارتباط

نام
ایمیل
متن نظر
عبارت داخل تصویر