باز کردن راه برای بازیگران جدید

دوشنبه ۰۳ اردیبهشت ۱۳۹۷ 0 نظر 118 بازدید

باز کردن راه برای بازیگران جدید

اصلاح مدل کسب و کار پیش نیاز توسعه پرداخت الکترونیک

 محمد نژاد صداقت

بانک مرکزی از ابتدای دی‌ماه سال گذشته، دستورالعمل جدیدی در خصوص دریافت کارمزد اعلام و اعمال کرده است. طبق این دستورالعمل بانک‌هایی که حساب پذیرندگان دستگاه‌های کارت‌خوان به آن متصل است باید کارمزد تراکنش‌های خرید را پرداخت کنند. استدلال بانک مرکزی برای این شیوه دریافت کارمزد، کسب درآمد بانک‌ها از رسوب منابع و حساب پذیرندگان است.

به نظر این مسئله تنها ظاهر قضیه است. طبق گزارش‌هایی که سال‌های گذشته بانک مرکزی استخراج و در جلسات متعدد با مدیران بانکی مطرح کرده بود، همیشه این انتقاد وجود داشته که بانک‌ها در دو موضوع حذف کارمزد و ارائه خدمات رایگان، رقابتشان ناسالم و این رقابت ناسالم منجر به نابسامانی وضعیت کارمزد و شرایط مالی بانک‌ها شده است.

به همین دلیل توصیه‌ای که به مدیران بانک‌ها شده این است که حساب‌کتاب درستی از منابع درآمدی سپرده‌های پذیرندگان داشته باشند. بانک مرکزی با قرار دادن کارمزد نهایی بر دوش بانک‌ها تلاش دارد مدل کارمزد را اصلاح، خدمات رایگان را حذف و مدل درست و استانداردی را اجرا کند.

به نظر می‌رسد این فشار بانک مرکزی اگرچه در سطح روابط مالی اکوسیستم پرداخت تأثیرگذار است، اما در عمل اتفاق خاصی نخواهد افتاد چراکه بانک‌ها به دلیل رقابت با یکدیگر و جذابیت ابزارهای جدی جذب منابع، همچنان با همین مدل، کارمزدها را پرداخت می‌کنند و تنها کارایی شبکه خود را بهبود می‌بخشند؛ یعنی تلاش می‌کنند به پذیرندگانی که تعداد تراکنش پایین دارند و گردش مالی نامناسب دارند، خدمات ارائه ندهند.

از یک‌سو بانک‌ها، دستگاه‌های کارت‌خوان و شبکه پرداخت الکترونیکی را منبع خوبی برای جذب سپرده می‌دانند و حاضرند هزینه‌های بسیاری پرداخت کنند و از سوی دیگر آن‌ها سهامدار شرکت‌های پرداخت هستند و با داشتن سهام این شرکت‌ها، تصور می‌شود، سود منابع به بانک می‌رسد، کارمزد از پذیرنده دریافت نمی‌شود و به‌جای آن بانک هزینه می‌کند که این حکایت از این جیب به آن جیب شدن دارد و هیچ اصلاحی صورت نمی‌گیرد.

یکی از اقدامات بانک مرکزی در سال گذشته ساماندهی صورت‌های مالی بانک‌ها بود که با نظارت و حسابرسی دقیق، به بانک اجازه تقسیم سودهای واهی را نداد. بانک مرکزی در شرایط فعلی هم برای اصلاح این چرخه معیوب، می‌تواند بانک‌ها را نسبت به تغییرات پیش رو، توجیه کند. شاپرک هم باید رویه خود را تغییر دهد و به شرکت‌های خصوصی متناسب با استانداردهای بین‌المللی اجازه ورود به این عرصه را بدهد و همچنین، درهای صدور مجوز جدید را باز و شرایط حضور شرکت‌های جدید را مشخص کند چراکه ورود شرکت‌های خصوصی به دلیل درآمدزایی و سودآوری، اهمیت ویژه‌ای دارد و رقابت آزادتری شکل می‌گیرد.

بازار داخل کشور بازار اشباع‌شده‌ای نیست؛ حوزه‌هایی در صنعت پرداخت الکترونیکی وجود دارد که هنوز به این حوزه‌ها ورود نکرده‌ایم و سودآوری و سرویس‌دهی کامل نیز اتفاق نیفتاده است. پرداخت خرد به‌عنوان یکی از این حوزه‌ها، همچنان در کشور فعال نشده و این در صورتی است که می‌تواند حوزه بسیار وسیعی برای سرمایه‌گذاری شرکت‌های جدید باشد. برای اینکه بتوانیم به جنبه‌های گوناگون پرداخت وارد شویم، لازم است شرایط را برای بازیگران جدید در بازار پرداخت فراهم کنیم و اجازه دهیم این حوزه به تعادل برسد، با لحاظ کردن این دو اصل شرایط کارمزد بهتر از شرایط موجود می‌شود.

منبع : ماهنامه بانکداری الکترونیک

نام
ایمیل
متن نظر
عبارت داخل تصویر